वाशिंग्टन/तेहरान:
गेल्या काही काळापासून पेटलेला पश्चिम आशियातील संघर्ष संपवण्याच्या दृष्टीने आज एक अत्यंत मोठी आणि ऐतिहासिक घडामोड घडली आहे. इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेश्कियन आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एका १४ कलमी महत्त्वपूर्ण करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत. इराणची अधिकृत वृत्तसंस्था ‘IRNA’ च्या हवाल्याने समोर आलेल्या माहितीनुसार, भारतीय प्रमाणवेळेनुसार गुरुवारी सकाळी ६ वाजता या ऐतिहासिक कराराला अंतिम मंजुरी देण्यात आली.
फ्रान्सच्या ऐतिहासिक ‘व्हर्साय’ प्रासादात झाला करार
हा करार फ्रान्समधील जगप्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक व्हर्सायच्या राजप्रासादात (Palace of Versailles) पार पडला. या कराराचे साक्षीदार असलेले फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी स्वतः या स्वाक्षरी सोहळ्याचा एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर शेअर करत या घडामोडीला दुजोरा दिला आहे. या १४ कलमी करारामुळे इराणमधील युद्ध अधिकृतपणे समाप्त होणार असून, लेबनॉनमधील सुरू असलेला भीषण लष्करी संघर्षही थांबवण्याचे मुख्य उद्दिष्ट यात ठेवण्यात आले आहे.
होर्मुझची नाकेबंदी उठणार; अण्वस्त्रांवर ६० दिवस चर्चा जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा ‘होर्मुझचा जलमार्ग’ (Strait of Hormuz) पुन्हा व्यापारी जहाजांसाठी सुरू करण्यावर दोन्ही देशांचे एकमत झाले आहे. यासोबतच अमेरिकेकडून इराणभोवती करण्यात आलेली नौदल नाकेबंदी पूर्णपणे उठवण्याबाबतही या करारात सकारात्मक चर्चा झाली आहे. या करारातील सर्वात संवेदनशील विषय असलेल्या इराणच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमावर पुढील ६० दिवसांत सविस्तर चर्चा केली जाणार आहे.
ट्रम्प यांच्या भूमिकेवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उलटसुलट चर्चा
दरम्यान, या ऐतिहासिक करारानंतर जागतिक राजकारणात नवा वाद आणि उलटसुलट चर्चा सुरू झाली आहे. नेहमीच आक्रमक भूमिका घेणारे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे इराणच्या अटींसमोर काहीसे मऊ पडले असून, ते इराणसमोर झुकल्याची जोरदार चर्चा आता आंतरराष्ट्रीय राजकीय वर्तुळात रंगू लागली आहे.
